Google

Pomiary wiatru

Osiągnięcia antycznych żeglarzy – na przykład opłynięcie Afryki przez flotę egipsko-fenicką na przełomie VII i VI wieku p.n.e. – świadczą o tym, że już w czasach starożytnych umiano dokonywać pomiarów wiatru, zwłaszcza zaś określać jego kierunek. Najstarszym zachowanym świadectwem tej umiejętności jest wzniesiona w 100 roku p. n. e. w Atenach marmurowa Wieża Wiatrów, pozwalająca wyznaczać kierunek wiatru w ośmiu wyróżnionych płaskorzeźbami sektorach. Kierunek wiatru wskazywał trzymanym w ręce prętem ruchomy posąg bóstwa morskiego – Trytona, umieszczony na szczycie wieży. Z kolei najstarszym urządzeniem, służącym do mierzenia prędkości wiatru był poziomy wiatrak do wyciskania winogron, używany w VII wieku w Persji. Prędkość wiatru określano licząc jego obroty.

Prędkość i kierunek

Współcześnie do mierzenia prędkości i kierunku wiatru wykorzystuje się różnego rodzaju wiatromierze, z których najprostszym jest wiatromierz Wilda. Składa się on z pierścienia z ośmioma wskazującymi kierunki świata prętami, osadzonego na pionowo ustawionym pręcie, zaopatrzonym w chorągiewkę kierunkową i we wskazującą prędkość metalową płytkę. Kierunek wiatru określa się na podstawie położenia chorągiewki względem prętów kierunkowych, prędkość wyznacza zaś wielkość spowodowanego przez wiatr odchylenia płytki od pionu. Do ustalania prędkości wiatru stosuje się też umowną skalę Beauforta, używaną również do oceniania stanu morza. Jej nazwa, podobnie jak nazwa jednostki pomiarowej – stopnia Beauforta - pochodzi od nazwiska angielskiego admirała Francisa Beauforta, który w 1805 roku sporządził pierwszą wersję skali.

Skala Beauforta

Siła w st. B

Nazwa wiatru

Prędkość w km/h

Skutki działania wiatru na lądzie

0

cisza

poniżej 1

dym unosi się pionowo

1

powiew

1 - 5

dym unosi się niecałkiem pionowo

2

słaby wiatr

6 - 11

odczuwanie powiewu na twarzy

3

łagodny wiatr

12 - 19

poruszanie się liści

4

umiarkowany wiatr

20 - 28

poruszanie się gałązek

5

dość silny wiatr

29 - 38

poruszanie się większych gałęzi

6

silny wiatr

39 - 49

poruszanie się grubych gałęzi

7

bardzo silny wiatr

50 - 61

poruszanie się cieńszych pni

8

gwałtowny wiatr

62 - 74

utrudnione chodzenie pod wiatr,
uginanie się grubych pni

9

wichura

75 - 88

unoszenie mniejszych przedmiotów

10

silna wichura

89 - 102

łamanie gałęzi i mniejszych drzew

11

gwałtowna wichura

103 - 117

łamanie dużych pni

12-17

huragan

118 i więcej

uszkadzanie budynków,
wyrywanie drzew z korzeniami


Kierunek wiatru

Z kolei kierunek wiatru (czyli ten, z którego wiatr wieje) ustala się bądź przy pomocy wiatromierzy kierunkowych, bądź też korzystając z używanej również do określania kierunku prądów morskich i kursu statków róży wiatrów. Róża wiatrów to rysunek, przedstawiający 8 lub 16 kierunków świata z zaznaczonymi skrótowo nazwami.

Symbol

Kierunek

N

północny

NE

północno-wschodni

E

wschodni

SE

południowo-wschodni

S

południowy

SW

południowo-zachodni

W

zachodni

NW

północno-zachodni

Oznaczenia stosowane w ośmiokierunkowej róży wiatrów


Róże wiatrów powszechnie umieszczano na XIV – XVIII – wiecznych mapach nawigacyjnych.

 

Źródło:

  • A. Maciążek, Pomiary wiatru, Gazeta Obserwatora IMGW, nr 3, 2005

 

Za pozycjonowanie tego serwisu odpowiada Sunrise System.

Copyright © 2007 - Biomasa | Realizacja: SoftTree.pl | Programowanie: Maszyna.pl