Google

Biomasa » Uprawy energetyczne » Trawy wieloletnie

Trawy wieloletnie

W celach energetycznych można wykorzystywać zarówno rodzime jak i obce gatunki traw wieloletnich. Do tych pierwszych należy np. pozyskiwana w warunkach naturalnych trzcina pospolita, którą ewentualnie można by uprawiać, stosując jako nawóz ścieki miejskie. Inne krajowe trawy wieloletnie to obficie plonujące kostrzewy i życice. Jednak większe znaczenie dla energetyki mają rośliny obcego pochodzenia. Trawy te, najczęściej pochodzące z Azji i Ameryki Północnej, charakteryzują się większą w porównaniu z polskimi trawami wieloletnimi wydajnością, większą zdolnością wiązania CO2 i niższą zawartością popiołu, powstającego podczas spalania.

Miskant olbrzymi

Jedną z najwydajniejszych traw wieloletnich jest miskant olbrzymi, gatunek należący do występującego na obszarze prawie całej Azji centralnej i południowo-wschodniej rodzaju Miscanthus, który trafił do Europy najprawdopodobniej w XVI wieku. Miskant olbrzymi został wyhodowany w Danii ze skrzyżowania miskanta chińskiego z miskantem cukrowym. Jest okazałą trawą kępową o mocnym, sięgającym na 2,5 m w głąb ziemi systemie korzeniowym i grubych, sztywnych, wypełnionych gąbczastym rdzeniem źdźbłach wysokości 2-3,5 m. Zalety miskanta to szybki wzrost (zwłaszcza w upalne lata), wysoki plon biomasy z jednostki powierzchni i stosunkowo duża odporność na niskie temperatury.

Miskant cukrowy

Miskant cukrowy to osiągająca wysokość 1-4 m roślina o sztywnych, wypełnionych rdzeniem źdźbłach i rozbudowanym, sięgającym do 2,5 m w głąb ziemi systemie korzeniowym. Rozległy system korzeniowy umożliwia miskantowi cukrowemu skuteczne pobieranie z gleby składników pokarmowych i wody, a duża zawartość ligniny i celulozy chroni go przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Spartina preriowa

Spartina preriowa wywodzi się z Ameryki Północnej. Występuje od Nowej Funlandii i Quebeku (Kanada) po amerykańskie stany Arkansas, Teksas i Nowy Meksyk. Na wschód od Gór Skalistych stanowi jeden z głównych składników flory preriowej. Cechą charakterystyczną rosnącej w obszernych, luźnych kępach spartiny są duże możliwości adaptacyjne: roślina występuje zarówno w bardzo suchym, jak i bardzo wilgotnym środowisku. Wysokość: do 2 m, długość liści: 80-90 cm, szerokość liści: 1,5 cm.

Palczatka Gerarda

Palczatka Gerarda to okazała trawa o sztywnych, wypełnionych rdzeniem źdźbłach długości 1-2,5 m. Rośnie w gęstych, szarozielonych kępach, a jej charakterystyczne kwiatostany typu wiechowatego złożone są z 2-3 palczasto ułożonych kłosów.

WYMAGANIA KLIMATYCZNO-GLEBOWE

Wymagania klimatyczno-glebowe traw wieloletnich nie są zbyt duże. Rośliny te udają się nawet na glebach klasy V i VI oraz na nieużytkach.

Miskant olbrzymi, który w warunkach europejskich rozmnaża się wyłącznie wegetatywnie, nadaje się do uprawy na piaszczystych, umiarkowanie wilgotnych glebach. Szczególnie korzystne jest uprawianie go na terenach skażonych metalami ciężkimi oraz na gruntach odłogowanych i porolnych. Krytycznym momentem podczas prowadzenia uprawy jest pierwsza zima – rośliny wykazują wtedy dużą wrażliwość na ujemne temperatury, powinny więc zostać odpowiednio zabezpieczone.

Miskant cukrowy najlepiej udaje się na lekkich, zasobnych w składniki pokarmowe, umiarkowanie wilgotnych glebach. Najwyższe plony daje przy wysokich temperaturach
i dużym nasłonecznieniu, dobrze reaguje też na nawożenie azotem. Uprawiany przez wiele lat na jednym stanowisku nie wymaga szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych.

Spartina preriowa przewyższa pozostałe gatunki pod względem trwałości, rozmiarów systemu korzeniowego i wysokości plonów. Jak już było wspomniane, posiada duże zdolności adaptacyjne, w związku z czym udaje się nawet na słabych glebach.

Palczatka Gerarda, która dobrze znosi zarówno zasolenie jak i suszę, może być też uprawiana na glebach umiarkowanie wilgotnych. Roślina rozpoczyna wegetację dopiero w maju, kwitnie zaś od sierpnia do października.

AGROTECHNIKA

Zasady uprawy miskanta olbrzymiego i miskanta cukrowego są podobne, różnica polega tylko na tym, że miskant olbrzymi jest wrażliwszy na niskie temperatury i daje wyższe plony. Uprawę należy zacząć od właściwego przygotowania gleby, która wymaga odchwaszczenia, nawożenia i spulchnienia. Sadzonki wsadza się ręcznie bądź mechanicznie (przy użyciu sadzarki ogrodniczej), tak by na jedną roślinę przypadał 1 m2 powierzchni (w przypadku miskanta cukrowego na 1 m2 mogą zmieścić się nawet 4 rośliny). W zależności od rodzaju gleby plony miskanta olbrzymiego wynoszą od 6 do 24 ton suchej masy z ha, są więc wyższe niż plony jakiejkolwiek innej trawy wieloletniej uprawianej w Europie. Plantacja może być użytkowana przez okres 10-12 lat.

Spartina preriowa wymaga szczególnie starannego przygotowania gleby, którą należy przede wszystkim odchwaścić. Gleby nie trzeba za to organicznie nawozić ani spulchniać. Zabieg odchwaszczania powinien zostać powtórzony w drugim roku uprawy.

Palczatka Gerarda również wymaga starannego odchwaszczania gleby przez pierwsze dwa lata. Plantację zakłada się w maju wysiewając nasiona w rzędach oddzielonych od siebie odległością od 60 do ponad 110 cm. Dokonywane jesienią zbiory różnią się w zależności od jakości gleby: na piaszczystej, nienawożonej glebie wynoszą 6 t s.m./ha, zaś na nawożonej, żyznej glebie 24 t s.m./ha.

ZNACZENIE GOSPODARCZE

Miskant olbrzymi znajduje zastosowanie głównie w energetyce. Poza tym jest również wykorzystywany:

  • jako roślina przeciwerozyjna (ze względu na mocny system korzeniowy),
  • do wysadzeń na poboczach autostrad (z uwagi na dużą zdolność wychwytywania metali ciężkich),
  • jako roślina rabatowa w parkach i ogrodach (posiada puszyste, srebrzysto-purpurowe dekoracyjne kwiatostany),
  • w przemyśle celulozowo-papierniczym (ze względu na dużą zawartość celulozy),
  • do produkcji materiałów budowlanych, izolacyjnych i płyt wiórowych, w przemyśle chemicznym.

Spartina preriowa jest potencjalną rośliną energetyczną do uprawy w Europie północno-zachodniej. Poza tym jest wykorzystywana:

  • jako roślina dekoracyjna,
  • jako roślina przeciwerozyjna, używana do umacniania piaszczystych wałów, grobli
    i tam,
  • w przemyśle celulozowo-papierniczym,
  • w budownictwie.

W Polsce spartina preriowa nie znalazła dotychczas szerszego zastosowania.

Palczatka Gerarda jest przede wszystkim rośliną pastewną. Poza tym wykorzystuje się ją też:

  • jako roślinę dekoracyjną,
  • do wysadzania na poboczach autostrad,
  • jako roślinę przeciwerozyjną,
  • do rekultywacji terenów poprzemysłowych (zwałowiska pokopalniane).

 


Źródła:

  • red. P. Gradziuk, Biopaliwa, Warszawa 2003
  • www.woj-pomorskie.pl/downloads/biomasa.pdf
  • www.raportrolny.pl/index.php?str=1&id_a=1164
  • www.topinambur-meiwes.de/Topinambur/1/body_1.html
  • www.cukrzycanadwaga.iq.pl/zrodlo_zdrowia1.htm
  • www.apra.pl/agroenergetyka/archiwum/ae0601_1.htm
  • www.push-pull.net/napier.htm

Za pozycjonowanie tego serwisu odpowiada Sunrise System.

Copyright © 2007 - Biomasa | Realizacja: SoftTree.pl | Programowanie: Maszyna.pl